โรคฮิทสโตรก ภัยร้ายใกล้ตัวที่มองไม่เห็น

ปัญหาสุขภาพที่มักเกิดขึ้นได้โดยมีอากาศที่ร้อน เป็นตัวกระตุ้นหรือภาษาชาวบ้าวเรียก ลมแดด แต่ภาษาทางการแพทย์เรียก โรคฮีทสโตรก เป็นโรคที่ส่วนใหญ่มักพบเจอ กับบุคคลที่ทำงานกลางแดดตลอดเวลาทั้งวัน ซึ่งโรคนี้หากมองแบบผิวเผินก็ธรรมดา แต่หากรู้ไม่ว่าโรคนี้ทำคนเสียชีวิตมาเยอะแล้ว เรามารู้จักโรคฮิตโตรกนี้ให้ดีขึ้นกันดีกว่าฮีทสโตรก pantip

นับวันอุณหภูมิบ้านเราหรือประเทศไทยของเรานี้ จะมีแนวโม้นสูงขึ้นเลื่อย ๆ เนื่องจากประเทศของเราอยู่ในพื้นที่เขตร้อน ของเส้นศูนย์สูตรจึงปฏิเสธไม่ได้ว่ามีความเสี่ยงที่จะเกิด โรคทางเดินอาหารที่เกิดจากการรับประทานอาหาร และน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรคเข้าไปซึ่งเกิดบ่อยในช่วงฤดูร้อน แต่โรคที่มีการพูดถึงกันน้อยคือ โรคฮิคสโตรก หรือ โรคลมแดด (Heat Stroke) แต่บางที่ก้เรียกกันแบบทางการ ว่า โรคอุณหพาต โรคลมเหตุร้อน นั่นเอง ซึ่งโรคนี้มีความอันตรายมาก

โรคฮิทสโตรก ภัยร้ายใกล้ตัวที่มองไม่เห็น

โรคฮีทสโตรก เกิดจากการที่ร่างกายได้รับความร้อน จนทำให้ระดับความร้อนในร่างกายสูงเกินมาตรฐาน (core temperature) สูงกว่า 40 °C

หากจะบอกถึงอาการเบื้องต้นของโรคนี้ คือ ปวดศรีษะ สับสน วิตกกังวล อาเจียน คลื่นไส้ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย เมื่อยล้า ความดันต่ำ หน้ามืด ไวต่อสิ่งเร้าง่าย และยังอาจจะมีผลกระทบต่อระบบการไหลเวียนของเลือด และยังอาจจะมีภาวะแทรกซ้อนที่อาจะเกิขึ้นได้ เช่น อาจจะมีอาการภาวะขาดน้ำ   อาการชักเกร็ง  มีอาการเพ้อ หรืออาจจะไม่รู้สึกตัว ไตอาจล้มเหลวได้ หัวใจเต้นผิดจังหวะ เกิดการสลายกล้าเนื้อลาย หรือช็อคหมดสติไป เกิดอาหารสะสมของ Fibrin ไปถึงการอุดตันของเส้นเลือดขนาดเล็กที่จะทำให้อวัยวะต่าง ๆ ล้มเหลวลงได้

 

ผู้ป่วย โรคฮิทโตรก แบ่งตามสาเหตุการเกิดของโรค เป็น 2 กลุ่ม ดังนี้

อาการที่เกิดจากความร้อนในบริเวรที่ทำงานหรือที่อยู่อาศัยมากไป มักจะพบเจอในช่วงที่อากาศร้อน พบเจอในผู้ที่มีอายุสูงวัยและคนที่มีโรคเรื้อรัง มันมักเกี่ยวกับความผิดปกติของระบบประสาทส่วนกลาง อาการที่เป็นมีลักษณะ อุณหภูมิร่างกายสูง แต่ไม่มีเหงื่อเรียกว่า Classical Heat Stroke

อาการเกิดขึ้นเนื่องจากการออกกำลังกายที่มากเกินไป พบบ่อยช่วงในช่วงหน้าร้อนโดยมักจะพบในกลุ่มชาวนาและนักวิ่ง มีลักษณะอาการเหมือนกับ Classical แต่ต่างตรงที่กลุ่มผู้ป่วยประเภทนี้จะมีเหงื่อออก ยังพบว่าหากเซลล์กล้ามเนื้อลายมีการสลาย อาจจะมีผลกระทบแทรกซ้อนเกิดขึ้นได้ เช่น โพแทสเซียมสูงในเลือด ระดับฟอสฟอรัสสูงในเลือด ระดับแคลเซียมในเลือดต่ำ และพบไมโอโกลบินเจือปนในปัสสาวะด้วยเรียกว่า Exertional Heat Stroke

บุคคลที่มีความเสี่ยงว่าจะเกิดโรคฮีทสโตรก

ฮีทสโตรก รักษา

คนที่เสี่ยงจะเป็นโรคเกิดโรคฮีทสโตรกมากที่สุด คือ ทหารเกณฑ์ใหม่ โดยไม่มีการเตรียมตัวมาให้พร้อมในการฝึกพากย์สนามกับสภาพอากาศที่ร้อน รวมถึงบรรดานักกีฬามือใหม่และคนที่ทำงานกลางแจ้งกับอากาศที่ร้อนชื้น รวมถึงผู้สูงวัย  คนที่อดนอน คนดื่มเหล้าจัด และพวกผู้ป่วยที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงด้วย

อาการแจ้งเตือนที่สำคัญของโรคฮีทสโตรก

อาการแจ้งเตือนของโรคฮีตสโตรก ก็คือ ไม่มีเหงื่อออก ตัวร้อนขึ้น มีความรู้สึกอยากดื่มน้ำมาก เวียนหัว ปวดศีรษะ มีอาการงง คลื่นไส้ หายใจแรงและเร็ว อาเจียน มันต่างจากการเพลียแดดทั่วไป เพราะการที่เพลียแดดมันมีเหงื่อออกด้วย หากเมีอาการเหมือนที่กล่าวมานี้ ควรที่จะหยุดพักทันที

หากพบเจอผู้ที่เริ่มเป็นโรคลมแดดสามารถแนะนำหรือทำการช่วยเหลือเบื้องต้นได้โดย

*นำคนที่มีอาการเข้าร่ม นอนราบกับพื้น ยกเท้าสูงทั้งสองข้าง ถอดเสื้อผ้าออก

*ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นหรือน้ำแข็งประคบตามซอกตัว คอ รักแร้ เชิงกราน ศรีษะ สลับกับการใช้พัดลมเป่าเพื่อระบายความร้อน

*เทน้ำเย็นราดลงบนตัวเพื่อรักาลดอุณหภูมิร่างกายให้ลดลงโดยเร็วที่สุด รีบนำส่งโรงพยาบาลให้ทันเวลา

 

วิธีการป้องกันอาการโรคลมแดด ดังงนี้

ฮีทสโตรก ปฐมพยาบาล

รู้ว่าจะต้องไปทำงานท่ามกลางอากาศที่ร้อนจัด ควรเตรียมตัวโดยการออกกำลังกายกลางแดดหรือกลางแจ้ง เป็นอย่างน้อยอาทิตย์ละ 3 ครั้ง  อย่างน้อย 20-30 นาที เพื่อให้ปรับเข้ากับอุณหภูมิได้

ดื่มน้ำ 1-2 แก้ว ก่อนไปเจออากาศที่ร้อนหรืออาบน้ำก่อนออกจากบ้านก้ช่วยได้ หรือถ้าออกกำลังกายกลางแดดที่ร้อน ควรดื่มน้ำให้ได้ชั่วโมงละ 1 ลิตร ถึงจะยังไม่หิวน้ำก็ตาม และถึงแม้ว่าจะทำงานในที่ร่มไม่มีแดดก้ตามก็ควรดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 7-8 แก้วป้องกันอาการขาดน้ำ สวมใส่เสื้อไม่หนามาก น้ำหนักเบาอากาศรอดผ่านได้ง่าย เพื่อที่จะระบายความร้อนได้ดี ก่อนออกจากบ้านทาครีมกันแดดก่อนออกจากบ้านที่มีค่าเอสพีเอฟ 20 ขึ้นไป เลี่ยงการอยู่กลางแจ้งที่อากาศร้อนจัด เลี่ยงการกินยาแก้แพ้ ยาแก้น้ำมูก โดยเฉพาะกินก่อนการออกกำลังกาย หรือการอยู่กลางสภาพอากาศร้อนเป็นเวลานาน หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ในเด็กเล็กและคนชราควรได้รับการดูแลที่เป็นพิเศษ ต้องจัดให้อยู่ในห้องที่อากาศถ่ายเทได้ดี อย่าปล่อยให้เด็กหรือคนสูงวัยอยู่ในรถที่อากาศไม่ถ่ายเท

เมื่อรู้ถึงความอันตรายของ โรคอิทสโตรก อย่างนี้แล้วเราควรตระหนักถึงการที่จะทำให้ตัวเองตกอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เสี่ยงต่อการเกิด โรคฮิตสโตรก ได้ควรที่จะเตรียมตัวไว้เพื่อรับมือกับมันเพื่อวันหนึ่งคนรอบข้างเกิดเป็น ฮิตสโตรก ขึ้นมาจะช่วยยังไง จะมีวิธียังไงที่จะส่งไปถึงมือหมอได้เร็วที่สุดสิ่งเหล่านี้เราควรเตรียมตัวไว้รับมือไว้ดีที่สุดจงอย่าประมาทกับมัน.

 

อาการของโรคต่างๆ